امسال سفرهای کاری ام کاهش چشمگیری داشت. آخرین آنها، سفر یک روزه ام به بندرعباس بود. در این پست قرار نیست وقایع نگاری یا خاطره نویسی کنم. اما سفر امروزم به بندرعباس یک سفر کاملا معمولی بود و درست به همین خاطر است که دوست دارم توصیفش کنم. شاید اشکال کار ما در این است که اغلب به دنبال وقایعی خاص در زندگی می گردیم و لذت یا موفقیت را تنها در آنها جستجو می کنیم، همانند اکثر نویسنده ها که اغلب اوقات برای خلق یک اثر، به دنبال پدیده ای جدید و ناب می گردند. جالب اینجاست که آن مردم یا این نویسنده ها حتی هیچ تعریف گویا و مشخصی از یک واقعه خاص یا یک حادثه مهم ندارند و در حالیکه همه عمرشان را صرف جستجوی آن در زندگی می نمایند، زمانی فرا می رسد که بدون لمس واقعه ای خاص، عمرشان را تمام شده میابند. این در حالیست که بزرگ ترین لذت ها و بهترین آثار، آنهایی هستند که ریشه در ساده ترین و معمولی ترین وقایع دارند. دوست ندارم زندگی ام را صرف چنین جستجوی احمقانه ای کنم. بر خلاف تصور، لذتی که سرچشمه اش حادثه ای غیرقابل پیش بینی و به ظاهر بی اهمیت است می تواند آنچنان بر اندیشه، احساس و حتی اعتقاد تاثیر گذارد که گاه دیدگاه ما را نسبت به گونه زیستن مان در جهت روشن ترین و سبک ترین ایدئولوژی ها، به کلی تغییر دهد.
ساعت 7 صبح هواپیما در فرودگاه بندر به زمین نشست، کارم را تا پیش از ظهر به پایان رساندم و فرصت کردم تا با وجود هوای گرم و شرجی یک ساعتی در کناره خلیج فارس و کمی نیز در شهر، تنه به تنه ی مردان و زنان آفتاب سوخته، قدم بزنم. در هر صورت قرار نبود این یک سفر تفریحی، گردشگری یا چیزی مثل آن باشد. به قول آلبر کامو که فکر می کنم در شاهکار بی نظیرش طاعون خوانده باشم، راه ساده برای آشنایی با یک شهر این است که انسان بداند مردم آن چگونه کار می کنند، چگونه عشق می ورزند و چگونه می میرند و من در خلال یک سفر یک روزه و هوای گرم و شرجی که حضورش را مقتدرانه بر در و دیوار شهر و چهره های تیره و عرق ریزان مردمش تحمیل می کرد، فرصتی برای سیر و اندیشه در کار و عشق و مرگ مردم نداشتم.
پس از پایان کارم، یک ساعت به غروب وقتی به پای هواپیما رسیدم تا به تهران بازگردم متوجه شدم که این سفر نیز تمام شد در حالیکه واقعه مهمی روی نداده بود. از پلکان هواپیما بالا رفتم تا در آستانه در ورودی قرار گرفتم.
مسلما تماشای بال هواپیما، بالای پلکان و در آستانه در ورودی در هنگام سوار شدن و ناگهان احساس نیاز به شمردن تعداد پنجره هایی که روی بال واقع شده اند، به خودی خود واقعه مهمی نیست اما گاهی در دنیا لذت هایی متفاوت از آنی که همیشه تجربه اش می کنیم، متفاوت با لذت تماشای یک فیلم نوآر مملو از چهره های فرد مک مورایی یا لینو وانتورایی یا هم آغوشی با یک زن زیبا روی و یا خوردن بستنی شکلاتی در گرمای تابستان به سراغمان می آید، لذتی همانند آنچه که امروز از طریق یک عمل بی اهمیت و پوچ، همچون شمردن تعداد پنجره های روی بال هواپیما به سراغم آمد. این شادی و لذت لحظه نخست، در طول سفر نیز با پدیده هایی دیگر امتداد یافت. همواره عناصری بس بی ارزش تر از عنصر اولیه ی بی دلیل شادی بخش روح در یک بازه زمانی، آن شادی نخستین را امتداد می دهند: پرواز که آغاز شد چراغها را خاموش کردند. سالن نیمه تاریک هواپیما که تنها منبع نورش تک و توک لامپ های کوچک بالای سر صندلی ها بود که برخی مسافران فراخور نیازشان روشن کرده بودند، بخار سفید رنگ اکسیژن که از شبکه های خروجی واقع در بالای سر صندلی ها خارج می شد و در برخوردش با نور لامپ ها، گویی مرد نامرئی در زیر دوش آب، خودش را نمایان می کرد، حضور مهمانداران که همواره در رفت و آمد بودند و طبق عادت یا وظیفه، در هر صورت لبخند می زدند، تماشای هارمونی رنگ قرمز دستمال کاغذی وشلوار جین سورمه ای رنگم و مرور دوباره داستانک های "روزی همچون روزهای دیگر" گارسیا مارکز لحظات نابی را برایم رقم زد. همچنین غروب، صحنه دل انگیزی داشت، ابرهای انبوه گسترده شده در زیر هواپیما که کاملا سیاه به نظر می رسیدند به دشت وسیعی در تاریکی شب می ماندند و این سیاهی یکدست در افق، با نوار نارنجی رنگ غروب به آبی ِ شفق آسمان متصل می شد.
هواپیما که نشست گارسیا مارکز و روزنامه ایران را که سطور بالا را جسته گریخته با خودکاری که از مرد سبیلوی کناری ام قرض کرده بودم رویش نوشته بودم - و فکر نمی کنم که این روزنامه به هیچ درد دیگری بخورد- برداشتم و به همراه کیف دستی ام به سمت درب خروجی هواپیما رفتم. هوا کاملا تاریک شده بود، بر بالای پلکان، لحظه ای برگشتم و دوباره نگاهی به بال هواپیما انداختم، پنجره های روی بال چشمک می زدند، اما اینبار این خودنمایی نه به خاطر شوق ِ بی دلیل من به شمارششان که به دلیل نور داخل هواپیما بود. لبخندی زدم و به سمت پایین حرکت کردم. از فرودگاه که خارج شدم سیگاری روشن کردم. تاکسی گرفتم. از فردا روزمره گی هایم آغاز می شد....

پی نوشت _ زمان سفر: اوایل شهریور 88

پی نوشت _ چقدر این پست از ف.کـ. را دوست داشتم.